Gümüş · Analiz
Gümüş neden altından farklı hareket eder
Gümüş altının küçük kardeşi değil, farklı bir maden. Yarısından fazlası sanayide tüketiliyor ve bu, fiyatını altınınkinden çok daha oynak yapıyor. Veri bunu net gösteriyor.
Gümüş de altın gibi kıymetli madendir, ikisi de aynı borsalarda işlem görür, ikisinin de fiyatı dolar/ons cinsinden belirlenir. Ama davranışları aynı değildir ve sebebi ekonomiktir: gümüşün büyük bölümü tüketilir.
Fotovoltaik panellerde, elektronik devrelerde, lehimlerde, tıbbi malzemede gümüş kullanılır ve kullanıldığı yerde kalır. Altın ise neredeyse hiç tüketilmez; çıkarılan altının büyük kısmı hâlâ ortadadır. Bu fark, gümüşü sanayi döngüsüne bağlar, altını ise daha çok finansal talebe.
Oynaklık farkı rakamla
Bu arşivde gümüşün yıllık değişiminin mutlak ortalaması %+40,79, altınınki %+36,76. Yani gümüş ortalama olarak 1,11 kat daha büyük adımlar atıyor.
Ayrıca 2 yılda ikisi ters yöne gitti: 2012, 2014. Bu yıllarda “kıymetli maden yükseldi” demek yanlış olurdu.
| Yıl | Gümüş | Altın | Fark |
|---|---|---|---|
| 1997 | %+69,57 | %+48,55 | %+21,03 |
| 1998 | %+90,33 | %+53,67 | %+36,66 |
| 1999 | %+53,53 | %+52,63 | %+0,89 |
| 2000 | %+40,82 | %+48,86 | %−8,04 |
| 2001 | %+72,81 | %+92,23 | %−19,41 |
| 2002 | %+30,08 | %+39,83 | %−9,75 |
| 2003 | %+4,56 | %+15,54 | %−10,99 |
| 2004 | %+30,27 | %+7,70 | %+22,57 |
| 2005 | %+3,74 | %+2,39 | %+1,35 |
| 2006 | %+69,53 | %+45,71 | %+23,82 |
| 2007 | %+4,53 | %+3,64 | %+0,88 |
| 2008 | %+10,45 | %+24,64 | %−14,19 |
| 2009 | %+17,30 | %+33,55 | %−16,25 |
| 2010 | %+33,34 | %+22,18 | %+11,16 |
| 2011 | %+94,79 | %+43,63 | %+51,16 |
| 2012 | %−4,62 | %+13,70 | %−18,32 |
| 2013 | %−19,34 | %−10,71 | %−8,63 |
| 2014 | %−7,57 | %+3,44 | %−11,01 |
| 2015 | %+1,85 | %+13,55 | %−11,70 |
| 2016 | %+21,26 | %+19,60 | %+1,66 |
| 2017 | %+20,71 | %+21,85 | %−1,14 |
| 2018 | %+20,38 | %+32,42 | %−12,04 |
| 2019 | %+22,70 | %+29,98 | %−7,28 |
| 2020 | %+59,10 | %+57,91 | %+1,19 |
| 2021 | %+51,49 | %+27,98 | %+23,50 |
| 2022 | %+61,78 | %+86,28 | %−24,51 |
| 2023 | %+55,36 | %+55,66 | %−0,30 |
| 2024 | %+66,97 | %+69,76 | %−2,80 |
| 2025 | %+72,76 | %+74,00 | %−1,23 |
| 2026 | %+112,25 | %+51,24 | %+61,02 |
Neden gümüş daha sert oynar
İki sebep var. Birincisi piyasa büyüklüğü: gümüş piyasası altınınkinden çok daha küçüktür, dolayısıyla aynı büyüklükteki bir para akışı fiyatı daha çok oynatır.
İkincisi talebin yapısı: sanayi talebi ekonomik döngüye bağlıdır. Ekonomi hızlandığında gümüş talebi artar, yavaşladığında düşer. Altında bu kanal çok daha zayıftır.
TL fiyatı nasıl bulunuyor
Gümüşün TL gram fiyatı doğrudan yayımlanan bir veri değildir; TCMB’nin veri sisteminde gümüş serisi bulunmaz. Bu sitede değer, LBMA’nın günlük gümüş fiksingi (dolar/ons) troy ons–gram çevrimiyle bölünüp aynı günün TCMB döviz satış kuruyla çarpılarak hesaplanır ve sayfalarda öyle işaretlenir.
Bu hesap dünya fiyatını verir. Türkiye’de gümüşün iç piyasa fiyatı, işçilik ve talep primi nedeniyle daha yüksek olabilir.
Rasyoya bakmak
İkisini birlikte okumanın en yaygın yolu altın/gümüş rasyosudur: bir ons altının kaç ons gümüş ettiği. Ayrı bir yazıda bu oranın tarihsel seyrini ve ne anlattığını ele alıyoruz.
Bu yazıdaki veriler nereden geliyor
İlgili sayfalar
Sık sorulanlar
- Gümüş altından daha mı riskli?
- Fiyatı daha oynaktır; bu arşivde yıllık değişimin mutlak ortalaması altınınkinin belirgin üzerinde. Oynaklık hem daha büyük kazanç hem daha büyük kayıp anlamına gelir.
- Gümüş fiyatı neden sanayiye bağlı?
- Gümüşün önemli bir kısmı elektronik, güneş paneli ve lehim gibi alanlarda tüketilir. Altın ise büyük ölçüde saklanır.
- TL gümüş fiyatı nereden geliyor?
- LBMA fiksingi ve TCMB kurundan hesaplanır; kaynak veride TL bazlı gümüş serisi yoktur.
Bu yazı veriyi anlatır, tavsiye vermez. Hiçbir içerik yatırım tavsiyesi değildir.