Emtia · Metal
Bakır neden “ekonominin doktoru” sayılır
Bakıra “ekonominin doktoru” denir, çünkü fiyatı sanayi faaliyetiyle birlikte hareket eder. Arşivdeki uzun seri bu iddianın ne kadar tuttuğunu görmenizi sağlıyor.
Bakır elektrik iletir ve bu yüzden hemen her yerdedir: binalarda kablo, arabalarda motor, rüzgâr türbininde sargı, veri merkezinde besleme hattı. Bir ekonomi inşa ediyorsa bakır tüketir.
Bu doğrudan bağlantı, bakır fiyatını bir tür öncü gösterge hâline getirmiştir. Lakabı da buradan gelir: Dr. Copper.
Arşivin söylediği
Bakır için arşivimizde 1960 yılından Haziran 2026 tarihine kadar 798 aylık gözlem var. Son kayıt 13.552,00 TRY/ton, TL karşılığı 626.934,49.
Dönemin zirvesi 13.552,00 ile Haziran 2026, dibi 607,00 ile Ocak 1961. En sert yıllık hareket 2006 yılında yaşandı: %+82,72.
Yıl yıl tablo
| Yıl | Ortalama | En düşük | En yüksek | Değişim |
|---|---|---|---|---|
| 2000 | 1.813,50 | 1.679,00 | 1.960,00 | %+15,30 |
| 2001 | 1.578,25 | 1.377,00 | 1.788,00 | %−12,97 |
| 2002 | 1.559,58 | 1.479,00 | 1.648,00 | %−1,18 |
| 2003 | 1.779,17 | 1.587,00 | 2.201,00 | %+14,08 |
| 2004 | 2.866,00 | 2.424,00 | 3.145,00 | %+61,09 |
| 2005 | 3.678,83 | 3.170,00 | 4.577,00 | %+28,36 |
| 2006 | 6.722,08 | 4.734,00 | 8.046,00 | %+82,72 |
| 2007 | 7.118,17 | 5.670,00 | 8.008,00 | %+5,89 |
| 2008 | 6.956,00 | 3.072,00 | 8.685,00 | %−2,28 |
| 2009 | 5.149,92 | 3.221,00 | 6.982,00 | %−25,96 |
| 2010 | 7.534,67 | 6.499,00 | 9.147,00 | %+46,31 |
| 2011 | 8.828,17 | 7.394,00 | 9.868,00 | %+17,17 |
| 2012 | 7.962,25 | 7.423,00 | 8.471,00 | %−9,81 |
| 2013 | 7.332,08 | 6.907,00 | 8.061,00 | %−7,91 |
| 2014 | 6.863,25 | 6.446,00 | 7.291,00 | %−6,39 |
| 2015 | 5.510,50 | 4.639,00 | 6.295,00 | %−19,71 |
| 2016 | 4.868,00 | 4.472,00 | 5.660,00 | %−11,66 |
| 2017 | 6.170,17 | 5.600,00 | 6.834,00 | %+26,75 |
| 2018 | 6.529,92 | 6.051,00 | 7.066,00 | %+5,83 |
| 2019 | 6.009,92 | 5.709,00 | 6.439,00 | %−7,96 |
| 2020 | 6.173,83 | 5.058,00 | 7.772,00 | %+2,73 |
| 2021 | 9.317,08 | 7.972,00 | 10.162,00 | %+50,91 |
| 2022 | 8.822,25 | 7.545,00 | 10.231,00 | %−5,31 |
| 2023 | 8.490,33 | 7.937,00 | 9.038,00 | %−3,76 |
| 2024 | 9.142,00 | 8.305,00 | 10.139,00 | %+7,68 |
| 2025 | 9.947,42 | 8.991,00 | 11.785,00 | %+8,81 |
| 2026 | 13.089,67 | 12.529,00 | 13.552,00 | %+31,59 |
Göstergenin sınırları
Bakır fiyatı yalnızca talebi değil arzı da yansıtır. Şili ya da Peru’daki bir maden grevi, bir kaza ya da cevher tenörünün düşmesi fiyatı ekonomiyle ilgisiz biçimde yukarı çekebilir.
Ayrıca son yıllarda enerji dönüşümü bakır talebine yeni ve yapısal bir kanal ekledi. Elektrikli araç ve yenilenebilir enerji yatırımları, klasik sanayi döngüsünden bağımsız bir taban talep yaratıyor. Bu, “doktor” metaforunu eskisi kadar temiz olmaktan çıkarıyor.
Diğer metallerle karşılaştırmak isterseniz alüminyum, nikel ve çinko serileri de arşivde.
TL karşılığı nasıl hesaplanıyor
Dünya Bankası fiyatları nominal ABD doları cinsindendir. Bu sitede TL karşılığı, o ayın ortalama TCMB döviz satış kuruyla çarpılarak hesaplanır ve “hesaplanmış” olarak işaretlenir.
Bu bir kur çevrimidir, Türkiye iç piyasa fiyatı değildir: gümrük, navlun, vergi ve yerel marjlar dahil değildir.
Emtia verisi aylık ortalamadır. Ay içindeki sert hareketleri göstermez; günlük hassasiyet gerektiren işler için borsa verisine bakmak gerekir.
Bu yazıdaki veriler nereden geliyor
İlgili sayfalar
Sık sorulanlar
- Bakır fiyatı en yüksek ne zaman oldu?
- Arşivimizin kapsadığı dönemde Haziran 2026 ayında 13.552,00 TRY/ton ile zirve yaptı.
- Veriler ne sıklıkla güncelleniyor?
- Dünya Bankası tabloyu ayda bir yayımlar; boru hattımız her çalıştığında güncel dosyayı kurumun sayfasından bulup indirir. Dosya adresi değişirse sabit bir bağlantıya yaslanmadığımız için güncelleme yine çalışır.
- Bakır neden ekonominin doktoru sayılır?
- Sanayinin hemen her dalında kullanıldığı için talebi ekonomik faaliyetle birlikte hareket eder. Fiyatı bu yüzden bir faaliyet göstergesi gibi okunur.
- Bakır fiyatı Türkiye’yi nasıl etkiler?
- Kablo, beyaz eşya ve inşaat girdisi maliyetlerini etkiler. Türkiye net bakır ithalatçısı olduğu için fiyat artışı maliyet baskısı yaratır.
Bu yazı veriyi anlatır, tavsiye vermez. Hiçbir içerik yatırım tavsiyesi değildir.