Emtia · Tarım
Buğday fiyatının 20 yılı: dünya ve Türkiye
Buğday fiyatı ekmekten makarnaya, yemden ete kadar uzanan bir zincirin ilk halkası. Dünya fiyatının yirmi yıllık seyri ve Türkiye açısından ne anlama geldiği.
Buğday, dünyada en çok ticareti yapılan tahıllardan biridir ve fiyatı iki şeye çok duyarlıdır: hava ve jeopolitika. Bir kuraklık ya da bir ihracat yasağı, fiyatı haftalar içinde onlarca yüzde oynatabilir.
Dünya Bankası tablosunda buğdayın iki ABD referansı bulunur: yumuşak kırmızı (SRW) ve sert kırmızı (HRW). Bu yazıda HRW serisini esas alıyoruz; ekmeklik buğdaya daha yakındır.
Arşivin söylediği
Buğday (ABD HRW) için arşivimizde 1960 yılından Haziran 2026 tarihine kadar 798 aylık gözlem var. Son kayıt 286,00 TRY/ton, TL karşılığı 13.230,76.
Dönemin zirvesi 522,30 ile Mayıs 2022, dibi 52,20 ile Ekim 1969. En sert yıllık hareket 2011 yılında yaşandı: %+41,45.
Yıl yıl tablo
| Yıl | Ortalama | En düşük | En yüksek | Değişim |
|---|---|---|---|---|
| 2000 | 114,08 | 105,10 | 128,20 | %+1,82 |
| 2001 | 126,80 | 121,90 | 134,90 | %+11,15 |
| 2002 | 148,07 | 121,50 | 190,30 | %+16,78 |
| 2003 | 146,14 | 131,40 | 165,60 | %−1,31 |
| 2004 | 156,87 | 141,30 | 166,60 | %+7,34 |
| 2005 | 152,35 | 140,90 | 167,80 | %−2,88 |
| 2006 | 192,04 | 167,20 | 212,10 | %+26,05 |
| 2007 | 255,19 | 195,70 | 368,60 | %+32,88 |
| 2008 | 326,03 | 220,10 | 439,70 | %+27,76 |
| 2009 | 224,08 | 191,10 | 261,50 | %−31,27 |
| 2010 | 223,58 | 157,70 | 306,50 | %−0,22 |
| 2011 | 316,26 | 269,00 | 355,30 | %+41,45 |
| 2012 | 313,25 | 264,40 | 360,80 | %−0,95 |
| 2013 | 312,25 | 291,60 | 335,50 | %−0,32 |
| 2014 | 284,88 | 243,60 | 334,70 | %−8,76 |
| 2015 | 204,45 | 172,70 | 248,40 | %−28,23 |
| 2016 | 166,64 | 141,80 | 193,30 | %−18,49 |
| 2017 | 174,20 | 153,20 | 202,50 | %+4,54 |
| 2018 | 209,94 | 192,20 | 236,60 | %+20,52 |
| 2019 | 201,68 | 181,10 | 219,00 | %−3,93 |
| 2020 | 231,58 | 198,40 | 273,00 | %+14,82 |
| 2021 | 315,26 | 273,10 | 379,50 | %+36,14 |
| 2022 | 429,97 | 374,20 | 522,30 | %+36,39 |
| 2023 | 340,44 | 283,60 | 394,80 | %−20,82 |
| 2024 | 268,69 | 250,90 | 289,40 | %−21,08 |
| 2025 | 243,35 | 230,80 | 264,60 | %−9,43 |
| 2026 | 275,75 | 249,90 | 303,00 | %+13,31 |
Türkiye tarafı
Türkiye hem önemli bir buğday üreticisi hem de önemli bir ithalatçıdır — özellikle un ve makarna ihracatı için hammadde ithal eder. Bu ikili konum, dünya fiyatındaki hareketin iç piyasaya iki ayrı kanaldan geçmesine yol açar.
İç fiyatı belirleyen tek şey dünya fiyatı değildir: Toprak Mahsulleri Ofisi alım fiyatları, gümrük politikası ve kur da devrededir. Bu yüzden arşivdeki dolar bazlı seri, iç fiyatın kendisi değil girdi maliyetinin dünya tarafıdır.
Diğer tahıllarla karşılaştırma için mısır, arpa ve pirinç serilerine bakabilirsiniz.
TL karşılığı nasıl hesaplanıyor
Dünya Bankası fiyatları nominal ABD doları cinsindendir. Bu sitede TL karşılığı, o ayın ortalama TCMB döviz satış kuruyla çarpılarak hesaplanır ve “hesaplanmış” olarak işaretlenir.
Bu bir kur çevrimidir, Türkiye iç piyasa fiyatı değildir: gümrük, navlun, vergi ve yerel marjlar dahil değildir.
Emtia verisi aylık ortalamadır. Ay içindeki sert hareketleri göstermez; günlük hassasiyet gerektiren işler için borsa verisine bakmak gerekir.
Bu yazıdaki veriler nereden geliyor
İlgili sayfalar
Sık sorulanlar
- Buğday (ABD HRW) fiyatı en yüksek ne zaman oldu?
- Arşivimizin kapsadığı dönemde Mayıs 2022 ayında 522,30 TRY/ton ile zirve yaptı.
- Veriler ne sıklıkla güncelleniyor?
- Dünya Bankası tabloyu ayda bir yayımlar; boru hattımız her çalıştığında güncel dosyayı kurumun sayfasından bulup indirir. Dosya adresi değişirse sabit bir bağlantıya yaslanmadığımız için güncelleme yine çalışır.
- Buğday fiyatı ekmek fiyatını doğrudan belirler mi?
- Hayır. Ekmeğin maliyetinde un dışında enerji, işçilik, kira ve dağıtım da vardır. Buğday fiyatı zincirin ilk halkasıdır, tamamı değildir.
- SRW ile HRW farkı ne?
- Protein ve sertlik farkıdır. HRW ekmeklik unda, SRW daha çok bisküvi ve pasta ununda kullanılır.
Bu yazı veriyi anlatır, tavsiye vermez. Hiçbir içerik yatırım tavsiyesi değildir.