Döviz · Temel
Efektif kur ile döviz kuru arasındaki fark
TCMB her para birimi için dört kur yayımlar. Bu yazı, döviz kuru ile efektif kur arasındaki farkın nereden geldiğini ve bugünkü bültende ne kadar olduğunu gösteriyor.
“Döviz” ile “efektif” aynı paranın iki hâlidir: biri hesapta duran kayıt, diğeri elinizdeki banknot. TCMB ikisi için ayrı kur yayımlar ve aradaki fark küçük görünse de nakit işlemlerde cebinize yansır.
Tanım
Döviz kuru, fiziksel olmayan dövizin kurudur: banka hesabınızdaki dolar, havale, EFT, akreditif. Efektif kur ise elden alınıp verilen banknotun kurudur.
Banknot pahalı bir şeydir: taşınır, sayılır, kasada saklanır, sigortalanır, sahteciliğe karşı kontrol edilir. Bütün bu maliyetler efektif kurun makasını genişletir. Hesaben yapılan işlemde bunların hiçbiri yoktur.
Bugünkü bültende fark ne kadar
Görüldüğü gibi efektif makas her para biriminde döviz makasından geniştir. Fark, para biriminin ne kadar sık banknot olarak işlem gördüğüne göre değişir: çok dolaşan paralarda dar, az dolaşanlarda geniştir.
| Para birimi | Döviz alış | Efektif alış | Döviz makası | Efektif makas |
|---|---|---|---|---|
| ABD Doları | 47,31 | 47,27 | %+0,18 | %+0,40 |
| Euro | 53,89 | 53,85 | %+0,18 | %+0,40 |
| İngiliz Sterlini | 62,80 | 62,76 | %+0,52 | %+0,74 |
| İsviçre Frangı | 57,61 | 57,52 | %+0,64 | %+0,94 |
| Japon Yeni (100 birim) | 0,2884 | 0,2874 | %+0,66 | %+1,42 |
| Suudi Arabistan Riyali | 12,60 | 12,51 | %+0,18 | %+1,69 |
Hangi işlemde hangisi
| Yaptığınız işlem | Kullanılan kur |
|---|---|
| Hesabınızdaki dövizi TL’ye çevirme | Döviz alış |
| TL ile hesaben döviz alma | Döviz satış |
| Elden nakit döviz bozdurma | Efektif alış |
| Elden nakit döviz alma | Efektif satış |
| Dövizli fatura kaydı | Genellikle döviz alış (sözleşmeye bakınız) |
Bir uyarı: kotasyon birimi
TCMB bazı para birimlerini tek birim yerine 100 birim üzerinden kote eder — Japon yeni bunun en bilinen örneğidir. Bültendeki sayıyı tek birim sanıp hesap yaparsanız sonuç yüz kat şişer.
Bu sitede bültendeki sayı olduğu gibi saklanır, sayfada hem bülten değeri hem tek birim karşılığı gösterilir; hesaplama araçları da çevrimi kendisi yapar.
Bu yazıdaki veriler nereden geliyor
İlgili sayfalar
Sık sorulanlar
- Efektif alış neden döviz alıştan düşük?
- Banknotun taşıma, saklama ve kontrol maliyeti vardır. Banka nakdi alırken bu maliyeti fiyata yansıtır.
- Havale yaparken hangi kur geçerli?
- Havale ve EFT hesaben işlemdir, yani döviz kuru kullanılır.
- Japon yeni neden 100 üzerinden yazılıyor?
- Birim değeri çok küçük olduğu için TCMB 100 yen üzerinden kote eder. Sitede tek birim karşılığı da gösterilir.
Bu yazı veriyi anlatır, tavsiye vermez. Hiçbir içerik yatırım tavsiyesi değildir.