Döviz · Temel
TCMB kuru ile serbest piyasa kuru neden farklı
TCMB kuru bir gösterge kurudur, alım satım fiyatı değildir. Bu yazı ikisi arasındaki farkı, TCMB’nin dört ayrı kur yayımlamasının sebebini ve hangisini ne zaman kullanacağınızı anlatıyor.
Haberde “dolar şu kadar oldu” dendiğinde genellikle serbest piyasadaki anlık işlem fiyatı kastedilir. TCMB’nin bülteninde yazan sayı ise başka bir şeydir ve farkı bilmek, özellikle fatura ve muhasebe işlerinde önemlidir.
TCMB kuru nedir
TCMB her iş günü, piyasadaki işlemlere dayanarak bir gösterge kur belirler ve bülten hâlinde yayımlar. Bu kur, kamu işlemleri, muhasebe kayıtları ve resmî değerlemeler için ortak bir referans oluşturur.
Bültendeki değer bir fiyat teklifi değildir: TCMB size o kurdan döviz satmaz. Bankaya gittiğinizde göreceğiniz kur, bankanın kendi alım satım fiyatıdır ve bültenden farklı olur.
Neden dört ayrı kur var
TCMB bülteninde her para birimi için dört sayı yayımlanır ve dördü de farklı bir işlemi tarif eder:
| Kur türü | Değer | Ne zaman kullanılır |
|---|---|---|
| Döviz alış | 47,31 | Hesaptaki dövizin TL’ye çevrilmesi |
| Döviz satış | 47,39 | TL ile hesaben döviz alınması |
| Efektif alış | 47,27 | Elden nakit banknot bozdurma |
| Efektif satış | 47,46 | Elden nakit banknot alma |
Makas ne kadar
29 Temmuz 2026 bülteninde döviz alış ile satış arasındaki fark %+0,18. Efektif tarafta bu fark %+0,40.
Efektif makasın daha geniş olmasının sebebi fiziksel banknotun maliyetidir: nakit taşınır, sayılır, saklanır, sigortalanır. Hesaben yapılan işlemde bu masraflar yoktur.
Serbest piyasa neden farklı
Serbest piyasa kuru anlık arz ve talebe göre saniye saniye değişir. TCMB bülteni ise günde bir kez, belirli bir saatte sabitlenir. Gün içinde piyasa hareket ettiyse aradaki fark açılır; ertesi gün bülten yeni seviyeye yaklaşır.
Ayrıca döviz büfeleri ve bankalar kendi kâr marjlarını ekler. Bu yüzden aynı anda üç ayrı yerde üç ayrı kur görmeniz normaldir.
Hangisini kullanmalı
Resmî bir kayıt, fatura ya da değerleme yapıyorsanız TCMB bültenindeki ilgili kur kullanılır; hangisinin kullanılacağı işlemin türüne ve varsa sözleşmenize bağlıdır. Cebinizden nakit çıkacaksa gerçek maliyetiniz bankanın efektif satış kurudur.
Döviz hesaplayıcımız dört kuru da yan yana gösterir; kur farkı aracı ise iki tarih arasındaki farkı hesaplar.
Bu site vergi ve muhasebe mevzuatını yorumlamaz. Hangi kurun kullanılacağı konusunda mali müşavirinize danışın.
Bu yazıdaki veriler nereden geliyor
İlgili sayfalar
Sık sorulanlar
- TCMB kuru ile bankadaki kur neden farklı?
- TCMB kuru gösterge kurdur, alım satım teklifi değildir. Banka kendi kâr marjını ekler.
- Efektif kur nedir?
- Fiziksel banknot alım satımında kullanılan kurdur. Nakdin taşıma ve saklama maliyeti nedeniyle döviz kurundan biraz daha geniş makaslıdır.
- TCMB kuru günün hangi saatinde belirlenir?
- Bülten iş günlerinde öğleden sonra yayımlanır. Bu sitede kayıt, bültenin üzerindeki tarihle saklanır.
Bu yazı veriyi anlatır, tavsiye vermez. Hiçbir içerik yatırım tavsiyesi değildir.